به گزارش دنده ۶ / هواپیماهای نظامی هیچ گاه ارزان نبوده اند، اما سطح اول آن ها در طبقه بندی خاص خود قرار می گیرد. فناوری رادارگریزی، مواد پیشرفته و کمیاب، سیستم های اویونیک حیاتی و دهه ها تحقیق و توسعه، قیمت قدرت هوایی مدرن را به محدوده ای رسانده است که زمانی فقط به مگاپروژه های زیرساختی اختصاص داشت.این هواپیماها فراتر از ماشین هستند؛ آن ها نماد قدرت، نقاط عطف مهندسی و در برخی موارد، پیچیده ترین سیستم هایی هستند که تاکنون به دست بشر ساخته شده است. در ادامه، بر اساس هزینه های مستند برنامه یا تدارکات، ۵ مورد از گران قیمت ترین هواپیماهای نظامی تاریخ را معرفی می کنیم.
نورثروپ بی-۲ اسپیریت – شبح ۲ میلیارد دلاری

بی-۲ اسپیریت همچنان عنوان گران ترین هواپیمای ساخته شده در تاریخ را در اختیار دارد. طبق اسناد نیروی هوایی و وزارت دفاع آمریکا، هزینه کل برنامه بی-۲ تا سال ۱۹۹۷ برای تولید ۲۱ فروند به ۴۴.۷۵ میلیارد دلار رسید. این یعنی هزینه متوسط کل برنامه برای هر بمب افکن تقریبا ۲ میلیارد دلار است.

از آنجایی که نیروی هوایی آمریکا هرگز رقم رسمی تعدیل شده با تورم را منتشر نکرده است، بیشتر تحلیلگران همچنان به جای مجموع تخمینی، به هزینه مستند ۲ میلیارد دلاری هر واحد برنامه اشاره می کنند.
در حال حاضر ۱۹ فروند از این بمب افکن در خدمت هستند که قادرند با تسلیحات هسته ای یا متعارف از متراکم ترین پدافندهای هوایی عبور کنند. نیروی هوایی آمریکا قصد دارد ناوگان خود را حدود سال ۲۰۳۲ با ورود بمب افکن بی-۲۱ ریدر بازنشسته کند، اما تا آن زمان، بی-۲ همچنان نفیس ترین و گران ترین سیستم سلاح پرنده آمریکا است.

بیشتر هواپیماهای این فهرست بمب افکن یا جنگنده هستند، اما وی سی-۲۵بی (VC-25B) یک هواپیمای ترابری مخصوص سران کشور است. در سال ۲۰۱۸، قراردادی ۳.۹ میلیارد دلاری با بوئینگ برای تبدیل دو فروند بدنه ۷۴۷-۸ به نسل بعدی ناوگان «ایرفورس وان» امضا شد. با احتساب تورم و هزینه های اضافی، تخمین زده می شود هزینه هر فروند حدود ۲ تا ۲.۵ میلیارد دلار باشد.
این هزینه صرفا برای رنگ آمیزی شیک نیست؛ هر فروند از این هواپیما در واقع یک پناهگاه فرماندهی مقاوم سازی شده است که به محافظت در برابر پالس های الکترومغناطیسی، ارتباطات جهانی امن، سوخت گیری هوایی و سیستم های دفاع شخصی و فضای داخلی سفارشی مجهز شده است که از رئیس جمهور آمریکا، کارکنان ارشد، مراکز پزشکی و مطبوعات پشتیبانی می کند.
اجرای این برنامه تا اواخر دهه ۲۰۲۰ با تاخیر مواجه شده است و در حال حاضر پیش بینی می شود که تحویل آن در بازه زمانی ۲۰۲۷ تا ۲۰۲۹ صورت گیرد. پس از ورود به خدمت، این دو فروند وی سی-۲۵بی جایگزین جت های قدیمی وی سی-۲۵ای خواهند شد که از اوایل دهه ۱۹۹۰ جا به جایی روسای جمهور آمریکا را بر عهده داشته اند.
نورثروپ گرومن بی-۲۱ ریدر – بمب افکن نسل ششم

بی-۲۱ ریدر تنها هواپیمای این فهرست است که هنوز در مراحل توسعه قرار دارد. اگرچه هدف گذاری اولیه هزینه هر فروند حدود ۶۹۲ میلیون دلار بود، اما برآوردهای فعلی قیمت واقعی هر فروند را در محدوده ۷۵۰ تا ۸۰۰ میلیون دلار نشان می دهد. این قیمت برای هر فروند از بمب افکن بی-۲ ارزان تر است، اما همچنان برای برنامه ای که هدف آن حداقل ۱۰۰ هواپیما و احتمالا حدود ۱۴۵ هواپیما است، چشم گیر است.
بی-۲۱ ریدر اولین بمب افکن نسل ششم جهان است که با معماری سیستم باز، قابلیت رادارگریزی بسیار بالا و توانایی حمل سلاح های هسته ای و متعارف طراحی شده است. این هواپیما نخستین پرواز خود را در سال ۲۰۲۳ انجام داد و تا سال ۲۰۲۵، دومین فروند نیز به برنامه آزمایش های پروازی پیوست. انتظار می رود این هواپیما ستون فقرات توان تهاجمی دوربرد و بازدارندگی هسته ای آمریکا را تا سال ۲۰۵۰ تشکیل دهد.
لاکهید مارتین اف-۲۲ رپتور – پادشاه برتری هوایی

اگر هزینه های تحقیق و توسعه و زیرساخت ها را هم به صورت حساب اضافه کنید، با توجه به هزینه کل ۶۷.۳ میلیارد دلاری برنامه برای ۱۹۵ فروند ساخته شده، قیمت هر فروند اف-۲۲ رپتور تقریبا ۳۵۰ تا ۳۶۰ میلیون دلار تمام می شود. همین موضوع رپتور را به یکی از گران ترین جنگنده های تاریخ تبدیل کرده و بخشی از دلیلی است که تولید آن بسیار کمتر از برنامه اولیه (۷۵۰ فروند) متوقف شد.
طبق برگه اطلاعات رسمی، نیروی هوایی آمریکا در حال حاضر تقریبا ۱۸۰ فروند اف-۲۲ در اختیار دارد. رپتور که صرفا برای «برتری هوایی» طراحی شده است، ویژگی هایی همچون رادارگریزی، سوپرکروز (پرواز فراصوت بدون پس سوز)، تغییر بردار رانش و ادغام حسگرهای پیشرفته را در خود جای داده است.
لاکهید مارتین اف-۳۵ لایتنینگ ۲ – جنگنده تریلیون دلاری

اف-۳۵ لایتنینگ ۲ از نظر هزینه ساخت هر فروند گران ترین نیست، اما پرهزینه ترین برنامه تسلیحاتی در تاریخ محسوب می شود. طبق گزارش ها، کل هزینه چرخه حیات این برنامه تا سال ۲۰۷۰ از ۱.۷ تریلیون دلار فراتر خواهد رفت که شامل توسعه، تدارکات، عملیات و نگهداری است.
با احتساب هزینه های کل برنامه، قیمت هر فروند برای ناوگان آمریکا به بیش از ۴۰۰ میلیون دلار می رسد. با وجود چالش های هزینه ای، اف-۳۵ اکنون با بیش از ۱۰۰۰ فروند تحویل شده، به ستون فقرات قدرت هوایی غرب تبدیل شده است و قابلیت های شبکه محور و ادغام حسگرهای آن با هیچ پلتفرم نسل پنجمی دیگری قابل مقایسه نیست. انتظار می رود تولید آن تا دهه ۲۰۴۰ ادامه یابد.





دیدگاه شما
نظرتان را درباره این نوشته با دیگران به اشتراک بگذارید.