جهش ۵۰ درصدی فروش برقی جهانی زیر سایه بحران پکن
مرسدس بنز با ثبت سهم ۱۳ درصدی خودروهای تمامبرقی در سبد جهانی خود گام بلندی در مسیر گذار برداشته است، اما بحران عمیق این شرکت در بازار چین نشان میدهد که ناسیونالیسم دیجیتال و زنجیره تامین چابک خودروسازان بومی پکن، در حال پایان دادن به دوران طلایی استانداردسازی جهانی خودروسازان کهنهکار غرب است.
نمایشگاه بینالمللی خودروی شانگهای، تغییر پارادایم در تعریف خودروهای لوکس را بیش از هر زمان دیگری آشکار کرده است. در غرفه مرسدسبنز، بخشی از خریداران جوان چینی دیگر صرفاً مجذوب کیفیت ساخت، صدای بسته شدن درهای کلاس S یا میراث مهندسی آلمان نیستند؛ آنها سرعت پردازش سامانههای هوشمند، قابلیتهای نرمافزاری، تعداد حسگرهای پیشرفته و میزان یکپارچگی خودرو با اکوسیستم دیجیتال خود را نیز بهعنوان معیارهای اصلی انتخاب در نظر میگیرند. این تغییر در ترجیحات مشتریان، یکی از مهمترین چالشهای پیش روی خودروسازان سنتی اروپایی به شمار میرود.
گزارش تحویل خودروهای مرسدسبنز در سهماهه دوم سال ۲۰۲۶ نشان میدهد این شرکت موفق شده است ۵۲ هزار و ۹۰۰ دستگاه خودروی تمامبرقی سواری به مشتریان تحویل دهد که نسبت به مدت مشابه سال گذشته رشدی ۵۰ درصدی را ثبت کرده است. با این حال، عملکرد کلی شرکت تصویر متفاوتی ارائه میدهد؛ مجموع فروش خودروهای سواری مرسدسبنز در جهان طی این دوره ۸ درصد کاهش یافته و بازار چین با افت ۳۰ درصدی فروش، بزرگترین نقطه ضعف این کارنامه محسوب میشود. فروش مرسدسبنز در چین به ۹۸ هزار و ۶۰۰ دستگاه کاهش یافته است؛ رقمی که کمتر از ۱۰۰ هزار دستگاه در یک فصل را نشان میدهد.
در حالی که سهم خودروهای تمامبرقی از فروش جهانی مرسدسبنز به ۱۳ درصد رسیده و بازار اروپا رشد قابلتوجهی را در پذیرش محصولات برقی تجربه میکند، روند بازار چین نشان میدهد که موفقیت در بازارهای غربی الزاماً به معنای موفقیت در بزرگترین بازار خودروی جهان نیست. رقابت شدید خودروسازان داخلی، تغییر سریع انتظارات مشتریان و سرعت بالای نوآوری در حوزه نرمافزار و فناوریهای دیجیتال، شرایط متفاوتی را برای برندهای بینالمللی رقم زده است.
رمزگشایی از ترجیحات مصرفکننده؛ فناوری دیجیتال در کنار اصالت مهندسی
ریشه این تفاوت عملکرد را میتوان در تفاوت نیازها و اولویتهای مشتریان در اروپا و چین جستوجو کرد. در اروپا، مرسدسبنز با تکیه بر اعتبار برند، عرضه محصولات جدیدی مانند CLA برقی و GLC برقی و توسعه سبد خودروهای الکتریکی خود توانسته فروش خودروهای تمامبرقی را ۸۷ درصد افزایش دهد و سهم خودروهای برقی را به ۲۶ درصد از فروش منطقه اروپا برساند. همچنین خودروهای شارژی (xEV) اکنون ۴۳ درصد از فروش مرسدسبنز در اروپا را تشکیل میدهند.
در مقابل، بازار چین به یکی از رقابتیترین بازارهای جهان در حوزه خودروهای هوشمند تبدیل شده است. بسیاری از خودروسازان داخلی با بهرهگیری از زنجیره تأمین بومی، توسعه سریع نرمافزار و سرمایهگذاری گسترده در هوش مصنوعی و سامانههای هوشمند، محصولاتی عرضه کردهاند که در بخش قابلیتهای دیجیتال توجه بخش قابلتوجهی از مشتریان را جلب کردهاند. بسیاری از تحلیلگران معتقدند این تحول، در کنار رقابت شدید قیمتی و شرایط اقتصادی، از عوامل مؤثر بر افت فروش برندهای لوکس خارجی در چین بوده است.
بازاری که قواعد بازی را تغییر داده است
کاهش ۲۸ درصدی فروش ششماهه مرسدسبنز در چین نشان میدهد این بازار دیگر صرفاً مقصد صادرات خودروهای لوکس اروپایی نیست، بلکه به بازاری تبدیل شده که روندهای فناوری و انتظارات مصرفکنندگان آن میتواند بر استراتژی جهانی خودروسازان اثرگذار باشد.
مرسدسبنز نیز در سالهای اخیر سرمایهگذاری قابلتوجهی بر توسعه نرمافزار، هوش مصنوعی و سامانههای کمکراننده انجام داده است تا بتواند جایگاه رقابتی خود را در بازارهای کلیدی حفظ کند. در شرایطی که قابلیتهای دیجیتال اهمیت فزایندهای پیدا کردهاند، رقابت میان خودروسازان بیش از گذشته از حوزه مهندسی مکانیک به سمت نرمافزار و تجربه کاربری نیز گسترش یافته است.
پایان عصر نسخه واحد برای همه بازارها
عملکرد سهماهه دوم ۲۰۲۶ مرسدسبنز تصویری دوگانه ارائه میدهد؛ از یک سو، رشد سریع فروش خودروهای برقی نشان میدهد گذار به حملونقل الکتریکی با سرعت ادامه دارد و از سوی دیگر، کاهش فروش جهانی و افت قابلتوجه در چین بیانگر آن است که موفقیت در این صنعت دیگر تنها به کیفیت مهندسی یا اعتبار برند وابسته نیست.
تجربه بازار چین نشان میدهد راهبرد «یک محصول برای همه بازارها» با چالشهای فزایندهای روبهرو شده است. خودروسازان جهانی اکنون ناچارند علاوه بر حفظ هویت برند و استانداردهای مهندسی خود، محصولاتشان را با نیازها و انتظارات متفاوت بازارهای منطقهای نیز هماهنگ کنند.
اینکه مرسدسبنز تا چه اندازه بتواند میان حفظ هویت تاریخی خود و رقابت در عرصه نرمافزار، هوش مصنوعی و خدمات دیجیتال تعادل برقرار کند، یکی از مهمترین پرسشهای پیش روی صنعت خودرو در سالهای آینده خواهد بود. آنچه امروز در چین رخ میدهد، صرفاً یک افت فروش فصلی نیست؛ بلکه نشانهای از تغییر تدریجی معیارهای رقابت در بازار جهانی خودروهای لوکس است.
